تبلیغات
توتستان - نقد فیلم شیطان صفتان و معرفی هانری ژرژ کلوزو
 
توتستان
وبلاگ ادبی،سینمایی،انتقادی


http://nashreney.com/sites/default/files/henri-georges-01-clouzotg.jpg

كارگردان فرانسوی، سناریست و دراماتیست مشهور، هانری ژرژ كلوزو در بیستم نوامبر 1907 در نیورت، در غرب فرانسه متولد شد. از کودکی همیشه ضعیف تر و بیمارتر از آن بود که بتواند به بلندپروازی هایی مانند ملحق شدن به نیروی دریایی جامه عمل بپوشاند . بیماری های جسمی و روحی بعدها به صورت نکته ای تماتیک در فیلم هایش تکرار شد . تصمیم گرفت تا با دیپلمات شدن هم سفر کند و هم کاری منطبق با بنیه ضعیفش انجام دهد . علوم سیاسی خواند حتی مدتی در تشکیلات سیاسی حزب های دست راستی فرانسه کار کرد ، اما در نهایت از نویسندگی سر درآورد ؛ در ابتدا برای روزنامه ها و مجله ها و نهایتا برای تئاتر و سینما . پس از كار با سمت گزارشگر در روزنامه "پاریس میدی"، فیلمنامه نویسی را در سال 1931 آغاز كرد و  در همان سال فیلم "La Terreur de Batignolles" را كارگردانی كرد. هیچ کدام از فیلمنامه هایی که در دهه 1930 نکته خاصی برای به یاد ماندن ندارند و همه بخشی از جریان تجاری سینمای فرانسه در آن زمان محسوب می شوند . بین سال های 1931و1933 كلوزو باخیلی از فیلمنامه نویسان در نوشتن متن‌هایشان كه بیشتر فیلم‌های كوتاهی بودند، همكاری كرد ؛او مدتی دستیار آناتول لیتواک بود و همچنین به عنوان دستیار كارگردان آلمانی،" دوپون"  به كار مشغول شد در همین زمان به عنوان ناظر دوبله فرانسه فیلم های آلمانی به استودیوی اوفا در برلین فرستاده شد و در آنجا تاثیر زیادی از شیوه های کار با دوربین به شیوه اکسپرسیونیست ها و به خصوص آثار لانگ گرفت . در 1933 مجبور شد برای چند سال به آسایشگاهی درمانی برود و تا سال 1938 زیر نظر پزشکان زندگی کند . او این دوره سخت در زندگی اش را فرصتی مناسب برای تماشا و مطالعه آدم ها توصیف می کند . این دوران را دوران سازندگی خود بیان می كند؛ مدرسه ای كه به گفته ی او موجب شد تا دریاید  كه انسان ها چگونه تلاش می كنند. دست و پنجه نرم كردن كلوزو با مرگ شاید موجب طنز سیاه و تلخی باشد كه در آثار او وجود دارد. فواصل زیاد بین كارهای او همچنین  موجب شد تا پروژه‌های بسیاری ناكام بمانند ،اگرچه یكی از آن‌ها به نام "l'enfer" توسط كلود شابرول ساخته شد. در تمام آن سالها دانشی غنی و بدبینانه درباره نوع بشر گرد آورد که در اولین فیلم بعدیش ، قاتل در شماره 21 زندگی می کند ( 1942 ) با بازی پی‌یر فرزنی ، نمود پیدا کردند . با فیلم بعدی اش کلاغ ( 1943 ) Le Corbeau"" شهرتی دوپهلو پیدا کرد .در ارزش های سینمایی فیلم و موقعیت آن در نمایش عمومی تردیدی نبود ( بعدها تروفو این فیلم را یکی از تاثیر گذارترین فیلم های که در کودکی دیده نامید ) اما همزمان زمزمه های بدنامی به خاطر ساخته شدن فیلم زیر نظر نازی ها نیز به گوش می رسید ( در این زمان گوبلز کمپانی کنتینانتال فیلم را در پاریس راه انداخته بود تا خلا فیلم های سرگرم کننده در غیاب فیلم های ممنوع الورود آمریکایی را پر کند ) . به همین دلیل کلوزو در مظان اتهام همکاری با نازی ها قرار داشت و پس از آزادی پاریس مدتی ممنوع از کار شد اما پس از یک دوره موقت بی کاری از 1947 مجددا شروع به ساختن فیلم کرد ( برتران تاورنیه در فیلمی که به نام جواز عبور درباره روزهای اشغال ساخته از کلوزو رفع اتهام می کند ) . او با ساخت   مانون   ( 1949 ) از اتهام ضد یهودی بودنش تبرئه می شود . در گفتگویی با پل شرایدر می گوید : این فیلم را تماما با قلب ساختم .در مانون بسیاری از تجربه های شخصی کلوزو به تصویر کشیده می شود . با مزد ترس ( 1953 ) مرزهای بیل المللی را در نورزید و به استاد تعلیق در سینمای اروپا شهرت پیدا کرد . در فیلم مزد ترس و شیطان صفتان همسر برزیلی كارگردان" ورا كلوزو" بازی می كند كه در 1950 با كلوزو ازدواج كرد و در1966  بر اثر بیماری از دنیا رفت. گاه و بی گاه به او هیچکاک فرانسه می گویند که با توجه به پاره ای شباهت های تماتیک در فیلم های این دو کارگردان حرفی دور از منطق به نظر نمی رسد . هیچکاک خیلی مایل بود که حقوق ساخت کتاب مزد ترس را بدست بیاورد اما این فرصت نصیب کلوزو شد . کمی بعد که هیچکاک به کتاب شیطان صفتان بوالو و نارسژاک علاقه نشان داد باز هم کلوزو بود که حقوق آن را به چنگ آورد و یکی از ستایش شده ترین آثارش را روی آن ساخت ( بوالو و نارسژاک بعدها برای دلجوئی از هیچکاک داستان از میان مردگان را که مبنای ساخت سرگیجه قرار گرفت به طور ویژه ای برای او نوشتند ) . كلوزو صنعتگری ماهر و استاد تعلیق بود، با این كه از شوخ‌طبعی هیچكاك  كاملا بی‌بهره بود اما او را هیچكاك فرانسه می نامند. هیچكاك ،كلوزو را  رقیب سرسختی برای خود  می‌دانست و می‌خواست كه بر فیلم شیاطین"Les diaboliques" برتری یابد و عده‌ای معتقدند كه "سایكو "را به آن دلیل ساخت.فیلم های معروف و برجسته كلوزو"مزد ترس" و "شیاطین" هستند كه هر دو در گیشه هم بسیار موفق بودند  و در خارج از فرانسه هم به شهرت رسیدند. فیلم های كلوزو به صورت تیپیك تریلرهای پر تنش روانی مانند آثار هیچكاك هستند با این تفاوت كه آرامش و  سبكی بیشتری دارند.فیلم های غیر‌ترسناك كلوزو منعكس كننده دیدگاه بدبینانه او به اجتماع و تشكیلات آن بودند. حتی عاشقان در فیلمی مانند "Manon" و حقیقت "La Variete" به شكل تیپیك، غیر اخلاقی اند و تقدیرشان این است كه یكدیگر را زجر دهند.

کلوزو مراحل شکل گیری یک نقاشی پیکاسو را در مستند معمای پیکاسو ( 1956 ) با استادی تمام به تصویر کشید . این فیلم در 1984 جزو میراث ملی فرانسه معرفی شد . کلوزو با حقیقت ( 1960 ) یکی از بهترین نقش های بریژیت باردو را به او داد و از او شخصیتی آسیب پذیر با معصومیتی کودکانه ترسیم کرد که مشابه تصویر مریلین مونرو در ناجورهای هیوستن است که در همان سال ساخته شد . در دهه 1960 پروژه دوزخ را به علت عود کردن بیماری اش نیمه تمام رها کرد ؛ فیلمی که پس از سی سال توسط یکی از مریدان کلوزو ، کلود شابرول ، به سرانجام رسید .ثبت تلویزیونی بعضی از کنسرت های هربرت فون کارایان در اواخر دهه 1960 و اوایل 1970 از آخرین دفعاتی بود که کلوزوی بیمار پشت دوربین رفت . او کارگردانی دقیق و منضبط بود که کمال گرایی اش می توانست کسانی را که برایش کار می کردند ، به خصوص بازیگرانش را به ستوه بیاورد . او شخصا فیلمنامه هایش را می نوشت و تمام جزئیات را روی آن مشخص می کرد . بدبینی و دنیای عاری از طنزش او را در ردیف بزرگ ترین کارگردانان سینمای سیاه قرار می داد . ضرباهنگ فیلم هایش می توانست اعصاب تماشاگر را بیش تر از هر نمونه پر هیجان آمریکایی به بازی بگیرد ، اما زبانش بومی تر و آثارش سیاه تر از آن بودند که راه او را به هالیوود باز کنند . مشكل پسندی و نكته‌سنجی كلوزو نظر منتقدان و كارگردانان موج نو را  در دهه 1960به خود جلب كرد؛ علاوه بر استادی در تعلیق، كلوزو به دلیل استانداردهای بالای اجرا و سبك بصری تجربی‌اش علیرغم خلق و خوی خشنی كه داشت، مورد توجه قرار گرفت.فیلم‌های او جوایز بسیاری در سراسر دنیا به دست آورد از جمله نخل طلای كن 1953 برای فیلم "مزد ترس"  و اسكار بهترین فیلم خارجی 1960 برای فیلم "حقیقت".كلوزو خیلی زود پس از مرگ همسرش با یك آرژانتینی كه سی سال كوچك‌تر از او بود، ازدواج كرد . ادامه بیماری او موجب شد تا پروژه‌های بسیاری در سال‌های آخر عمرش به سرانجام نرسند. در 1976 تروفو در نامه ای از کلوزو خواست دوباره به سینما برگردد : چرا یک بار دیگر فریاد نزنید ؛ اکشن ! اما کلوزو که بیش تر از حد توانش رنج کشیده بود یک سال بعد با مرگش از دنیای تباه و بیماری که در آثارش نشان می داد خلاص شد .

http://cinscreen.com/album/qycp1416400059.jpg

فیلم شیطان صفتان را بسیاری بهترین اثر سینمایی کلوزو می دانند.فیلم از روی کتابی نوشته پیر بوالو و توماس نارسژاک که نویسندگان متن اصلی سرگیجه نیز هستند ساخته شده است.فیلم کستینگ بسیار خوبی دارد و بازی درخشان ورا کلوزو،سیمون سینیوره و پل موریس توانسته آن را از اثری فراموش شده به یک شاهکار ابدی بدل سازد.فیلم مملو از المانهای سینمای کلوزو یعنی جامعه منفعل،انسانهای بیمار و ناتوان و انسانهای بی رحم است.فیلمهای کلوزو برعکس فیلمهای هیچکاک قهرمان ندارند که البته خود هیچکاک در روح یا روانی از این الگو بهره برد.در این نوع فیلم معمولاً ضد قهرمانها پررنگ شده و مورد توجه بیننده قرار می گیرند.شخصیت اول فیلم بیگناه نیست او زن ضعیفی است که برای جبران ضعفش بدل به یک قاتل زبون می شود و برای اجرای دسیسه اش به معشوقه شوهرش روی می آورد نادان از اینکه خود بازیچه بازی آن دو قرار گرفته است.فیلم شمایلی سیاه اما جذاب از سیمون سینیوره معشوقه بی رحم پل سیمون می آفریند که بازیگر بزرگ فرانسوی سینیوره به بهترین وجهی آن را خلق می کند.تعلیق عنصر مشترک سینمای هیچکاک و کلوزو است.بیننده مرتب در تنش حفظ می شود تا در ترس لو رفتن زن باقی بماند.با پایان زمینه تعلیق هر المانی یک المان جدید تنش روی می دهد.شاید قدرت بصری کلوزو به اندازه هیچکاک نیست اما او می تواند با ایده های کوچکش همان تأثیر را بگذارد.کودک سنگ پران فیلم از این ایده هاست.پسری که حقیقت را می گوید اما همیشه تنبیه می شود.یکبار با بیان زنده بودن پل موریس و یک بار در انتهای فیلم با زنده بودن خانم مدیر.ایده ای بکر برای حفظ تنش که آیا بازی مرد و زن علیه خانم مدیر خود به بازی خانم مدیر با آنها بدل نشده است؟





نوع مطلب : دستنوشته (نقد فیلم)، 
برچسب ها : هانریس ژرژ کلوزو، آلفرد هیچکاک، شیطان صفتان، سیمون سینیوره، پیر بوالو و توماس نارسژاک،
لینک های مرتبط :
شنبه 1 مهر 1396 02:27 بعد از ظهر
ممنون از وبلاگ خوبتون. به سایت ما هم حتما سر
بزنید
شنبه 19 دی 1394 03:38 قبل از ظهر
سلام سایت خوبی دارین
شنبه 19 دی 1394 03:37 قبل از ظهر
سلام سایت خوبی دارید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


 
درباره وبلاگ

در این وبلاگ نظریات شخصی نویسنده در حوزه های ادبیات داستانی و سینما ذکر شده است.

Homo damnatus est ad tragoedia
Man is doomed to tragedy
انسان محکوم به تراژدی است
مدیر وبلاگ : محمدرضا آزادی
مطالب اخیر
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :